محاسبه تاریخ تخمک گذاری چگونه انجام می شود؟

معمولا چه زمانی تخمک گذاری رخ می دهد؟

برای محاسبه تاریخ تخمک گذاری پس از پایان خونریزی ابتدا باید با مفهوم چرخه قاعدگی آشنا شویم. چرخه ماهانه یک زن از اولین روز شروع خونریزی در یک دوره تا اولین روز شروع خونریزی در دوره بعدی محاسبه می شود.

به طور میانگین چرخه قاعدگی در بیشتر خانم ها بین بیست و یک تا سی و پنج روز طول می کشد اما برخی از افراد دوره های بسیار کوتاه تر یا بسیار طولانی تری را تجربه می کنند. در واقع تنوع زیادی در الگوهای طبیعی بدن زنان وجود دارد و همان طور که طول دوره در هر فرد منحصر به فرد است زمان رهاسازی تخمک نیز می تواند از یک ماه تا ماه دیگر تغییر کند.

برای پیدا کردن زمان احتمالی تخمک گذاری کافی است تاریخ اولین روز آخرین قاعدگی خود را در نظر بگیرید و دوازده تا شانزده روز از زمان شروع پریود بعدی به عقب برگردید. این یعنی تخمک گذاری همیشه حدود دوازده تا شانزده روز پیش از آغاز خونریزی ماهانه بعدی اتفاق می افتد.

بر همین اساس بیشتر زنان در فاصله ای بین روز یازدهم تا روز بیست و یکم چرخه خود تخمک آزاد می کنند که شمارش آن از اولین روز شروع خونریزی آغاز می شود. این بازه زمانی همان روزهای طلایی باروری است زیرا برقراری رابطه زناشویی در این روزها شانس بارداری را به بیشترین حد ممکن می رساند و مناسب ترین شیوه برای تخمین زمان باروری محسوب می شود.

نحوه محاسبه تاریخ تخمک گذاری

کل چرخه تخمک گذاری در بدن زنان به دو بخش اصلی تقسیم می شود که شناخت هر بخش به محاسبه دقیق تر کمک می کند.

• بخش اول چرخه مرحله فولیکولار نام دارد. این فاز از اولین روز شروع آخرین قاعدگی آغاز می شود و تا لحظه آزاد شدن تخمک ادامه پیدا می کند. مدت زمان این مرحله اولیه برای هر فرد متفاوت است و می تواند بین هفت تا بیست روز متغیر باشد.
• بخش دوم چرخه مرحله لوتئال نامیده می شود که از لحظه رها شدن تخمک شروع شده و تا آغاز خونریزی دوره بعدی ادامه می یابد. طول این مرحله بسیار دقیق تر و ثابت تر است و در بیشتر خانم ها بین دوازده تا شانزده روز زمان می برد.

در نهایت باید گفت روز دقیق تخمک گذاری است که طول کل دوره ماهانه و موعد پریود بعدی شما را مشخص می کند. عوامل محیطی گوناگون مانند فشارهای عصبی، استرس شدید، بیماری های ناگهانی یا بر هم خوردن نظم معمول زندگی می توانند فرایند طبیعی تخمک گذاری را به تعویق بیندازند یا آن را متوقف کنند و در نتیجه باعث تغییر تاریخ قاعدگی بعدی شوند. بنابراین این باور رایج که استرس روی نظم پریود تاثیر مستقیم دارد کاملا درست و علمی است.

محاسبه تاریخ تخمک  گذاری در سیکل منظم

یکی از ساده ترین و در دسترس ترین روش ها برای محاسبه تاریخ تخمک گذاری، استفاده از روش تقویمی می باشد. در این شیوه کافی است تاریخ اولین روز شروع خونریزی ماهانه خود را روی تقویم دیواری یا در یک برنامه کاربردی در گوشی ثبت کنید. فاصله زمانی میان روز اول یک پریود تا روز اول پریود بعدی نشان دهنده طول کامل چرخه قاعدگی شما است.

برای به دست آوردن یک نتیجه مطمئن و دقیق بهتر است این یادداشت برداری را حداقل به مدت شش ماه پیاپی ادامه دهید. در دوره های منظم تخمک گذاری معمولا چهارده روز پیش از شروع خونریزی دوره بعدی اتفاق می افتد. هرچند این عدد ممکن است در بدن هر زنی اندکی متفاوت باشد.

محاسبه تخمک  گذاری در سیکل نامنظم

در بانوانی که دوره های قاعدگی نامنظم را تجربه می کنند محاسبه تاریخ تخمک گذاری کار دشوارتری است. با این حال یک قاعده کلی وجود دارد که نشان می دهد هر چقدر دوره قاعدگی فرد کوتاه تر باشد تخمک زودتر رها می شود و هر چقدر این دوره طولانی تر باشد زمان تخمک گذاری به روزهای پایانی ماه موکول خواهد شد.

در دوره های کوتاه تخمک گذاری در همان روزهای ابتدایی پس از پایان خونریزی رخ می دهد اما در دوره هایی که بیش از بیست و هشت روز زمان می برند این اتفاق دیرتر می افتد. در این شرایط تکیه بر تقویم به تنهایی کافی نیست و توجه مداوم به تغییرات بدن در کنار ابزارهای کمک تشخیصی می تواند بهترین راهنما برای شما باشد.

توجه به نشانه های بدنی نزدیک شدن به تخمک گذاری

بدن بیشتر خانم ها با نزدیک شدن به موعد باروری نشانه ها و پیام های کاملا مشخصی ارسال می کند. توجه به این تغییرات طبیعی به شما کمک می کند روزهای مناسب برای بارداری را با دقت بالاتری تشخیص دهید.

• تغییر در ترشحات دهانه رحم که کاملا شفاف و لغزنده و شبیه به سفیده تخم مرغ خام می شود
• بالا رفتن جزئی و نامحسوس دمای پایه بدن که پس از بیدار شدن حس می شود
• احساس درد ملایم یا تیر کشیدن خفیف در یک طرف بخش پایینی شکم
• افزایش طبیعی تمایل و میل جنسی در این روزها
• حساس شدن یا احساس سنگینی در بافت سینه ها
• تغییر وضعیت و نرم تر شدن بافت دهانه رحم
• احساس شادابی و انرژی بیشتر و تمرکز بالا در طول کارهای روزمره

محاسبه تخمک گذاری بعد از قطع قرص ضدبارداری

مدت زمانی که طول می کشد تا بدن پس از کنار گذاشتن داروهای ضدبارداری به روال طبیعی تخمک گذاری برگردد در افراد مختلف فرق می کند. در بدن برخی افراد چرخه طبیعی ظرف حدود دو هفته دوباره شروع می شود، در حالی که برای بعضی دیگر ممکن است بازگشت این فرایند چندین هفته زمان ببرد.

پیگیری نشانه های بدنی بهترین شیوه برای فهمیدن بازگشت فعالیت تخمدان ها است؛ پس از بازگشت نظم قاعدگی، استفاده از ابزارهای محاسبه آنلاین زمان تخمک گذاری برای پسردار شدن یا برنامه ریزی بارداری می تواند بسیار کمک کننده و دقیق تر باشد.

تخمک گذاری بعد از زایمان و در دوران شیردهی

اگر مادری به نوزاد خود شیر ندهد معمولا تخمدان ها بین چهار تا شش هفته پس از به دنیا آمدن کودک فعالیت خود را از سر می گیرند. اما در دوران شیردهی ترشح هورمون های مربوط به شیر مانع تخمک گذاری منظم می شود و زمان بازگشت باروری ممکن است از چند هفته تا چند ماه غیرقابل پیش بینی باشد.

تخمک گذاری در زنان با PCOS یا مشکلات هورمونی

افرادی که به تنبلی تخمدان یا سندرم تخمدان پلی کیستیک دچار هستند اغلب دوره های قاعدگی نامنظمی دارند و ممکن است در طول برخی ماه ها اصلا تخمکی آزاد نکنند. این شرایط معمولا با نشانه های دیگری مثل دوره های نامنظم ایجاد جوش و آکنه روی پوست رشد موهای زائد ضخیم در بدن تغییرات وزن و تاخیر در بارداری همراه است و نیازمند پیگیری و دریافت راهنمایی از دکتر یونسی است.

وقتی تخمک از تخمدان آزاد می شود بدن دستخوش تحولات هورمونی چشمگیری می شود و فرایند آماده سازی رحم برای خوش آمدگویی به اسپرم را آغاز می کند تا شانس لقاح و بارداری به بیشترین حد ممکن برسد. یکی از بارزترین نشانه های این آمادگی تغییر در وضعیت فیزیکی دهانه رحم است.

در روزهای ابتدایی چرخه قاعدگی دهانه رحم سفت و کاملا بسته باقی می ماند اما هر چقدر به لحظه تخمک گذاری نزدیک تر می شوید این بخش به سمت عقب حرکت می کند بافت آن نرم تر می شود و حتی اندکی دهانه آن باز می گردد تا مسیر حرکت اسپرم به سوی هدف هموارتر شود. برخی از خانم ها این دگرگونی را به راحتی متوجه می شوند در حالی که برای بعضی دیگر تشخیص آن نیازمند دقت بیشتری است.

استفاده از کیت های تشخیص تخمک گذاری

بسیاری از بانوان برای محاسبه تاریخ تخمک گذاری و پیش بینی روز طلایی باروری از کیت های تشخیصی کمک می گیرند که می توانند دوازده تا سی و شش ساعت قبل از رها شدن تخمک شما را باخبر کنند. عملکرد این کیت ها بر پایه سنجش جهش هورمون لوتئین کننده در ادرار یا افزایش سطح هورمون استروژن در بزاق دهان طراحی شده است.

در این میان آزمایش ادرار محبوبیت و اطمینان بسیار بیشتری دارد. حدود دوازده تا سی و شش ساعت پیش از آزاد شدن تخمک ترشح هورمون لوتئین کننده در یک بازه بیست و چهار ساعته به اوج خود می رسد و سپس دوباره کاهش می یابد. این افزایش ناگهانی پیام نهایی برای رسیدن به بلوغ کامل تخمک است و کیت های خانگی دقیقا با ردیابی این جهش هورمونی زمان تخمک گذاری را نشان می دهند.

استفاده از این ابزار بسیار ساده است و تنها با قرار دادن چند قطره ادرار روی محل مشخص شده خطوط راهنما ظاهر می شوند. روش دوم یعنی بررسی بزاق دهان نیز بر پایه سنجش استروژن کار می کند که در آن بزاق فرد در روزهای باروری زیر میکروسکوپ الگوهایی شبیه به برگ گیاه سرخس یا کریستال های یخ روی شیشه پنجره تشکیل می دهد.

سونوگرافی واژینال برای بررسی دقیق فولیکول ها

سونوگرافی از طریق واژن یکی از مطمئن ترین و دقیق ترین روش های پزشکی برای تایید زمان تخمک گذاری است. پزشکان از این روش نه تنها برای بررسی باروری بلکه برای تشخیص مشکلاتی مانند وجود پولیپ یا فیبروم تنبلی تخمدان و ضخامت غیرطبیعی دیواره رحم نیز استفاده می کنند.

در این تصویربرداری می توان روند رشد فولیکول را از نزدیک دنبال کرد. پیش از رهاسازی فولیکول دارای دیواره ای نازک و پر از مایع است که با بزرگ تر شدن تخمک درون خود افزایش حجم پیدا می کند. معمولا زمانی که اندازه این فولیکول به هجده تا بیست و پنج میلی متر می رسد تخمک گذاری قطعی خواهد بود.

با رصد این فولیکول بالغ وقوع تخمک گذاری کاملا قابل پیش بینی است. در لحظه رهاسازی کیسه فولیکولی پاره شده و پس از آن مقداری مایع آزاد و بقایای فولیکول در سونوگرافی مشاهده می شود که همگی نشانه های قطعی انجام تخمک گذاری هستند.

انجام این سونوگرافی ها برای مشخص کردن زمان دقیق برقراری رابطه زناشویی یا انجام روش های کمک باروری مانند تلقیح درون رحمی اهمیت بسیار زیادی دارد و به بانوانی که داروهای محرک باروری مصرف می کنند امکان می دهد تا روند رشد تخمک های خود را به صورت مرحله به مرحله زیر نظر بگیرند.