وقتی دکتر یونسی از کورتاژ ضخامت دیواره رحم صحبت می کند در واقع منظورش لایه ای است که فضای داخلی رحم را پوشانده است. این لایه که به آن آندومتر می گویند در طول چرخه ماهانه بانوان تحت تاثیر هورمون ها تغییر می کند. در حالت طبیعی این لایه در ابتدای سیکل نازک است و به مرور ضخیم می شود تا شرایط را برای بارداری آماده کند. اگر بارداری رخ ندهد این لایه ریزش می کند و به صورت خونریزی قاعدگی از بدن خارج می شود.
اما گاهی این لایه بیش از حد ضخیم می شود یا به شکل غیرطبیعی رشد می کند. این مسئله می تواند دلایل مختلفی مثل تغییرات هورمونی یا مشکلات دیگر داشته باشد و نتیجه آن معمولاً خونریزی های نامنظم یا بسیار شدید است که فرد را آزار می دهد.
کورتاژ ضخامت دیواره رحم چیست؟
قبل از اینکه درباره کورتاژ ضخامت دیواره رحم صحبت کنیم بهتر است بدانیم منظور از ضخامت رحم چیست؟ در واقع چیزی که در سونوگرافی به عنوان ضخامت رحم مطرح می شود معمولاً به ضخامت آندومتر یا همان پوشش داخلی رحم اشاره دارد.
همانطور که گفته شد آندومتر در طول چرخه قاعدگی مرتب تغییر می کند. این لایه برای احتمال بارداری ضخیم تر می شود و اگر بارداری اتفاق نیفتد در زمان قاعدگی ریزش می کند. گاهی این روند طبیعی به دلایل مختلف دچار اختلال می شود و آندومتر بیش از اندازه رشد می کند. اینجاست که پزشک متخصص زنان کورتاژ ضخامت دیواره رحم را برای فرد بیمار انجام می دهد.
شرایط کورتاژ ضخامت دیواره رحم
ماهیت مشکل: هیپرپلازی آندومتر
یکی از شرایطی که می تواند باعث افزایش غیرطبیعی ضخامت آندومتر شود هیپرپلازی آندومتر نام دارد که این وضعیت اغلب با تغییر تعادل هورمونی ارتباط دارد.
در شرایط معمول استروژن باعث رشد آندومتر می شود و پروژسترون این رشد را کنترل می کند. اگر تعادل میان این دو هورمون به هم بخورد ممکن است آندومتر بیش از حد ضخیم شود و به شکل طبیعی ریزش نکند. لازم به گفتن است که هیپرپلازی آندومتر همیشه به معنی سرطان نیست اما بعضی از انواع آن می توانند با تغییرات پیش سرطانی همراه باشند. به همین دلیل پزشک ممکن است برای بررسی دقیق تر نمونه برداری از بافت رحم را توصیه کند.
کورتاژ تشخیصی برای ضخامت رحم
در برخی شرایط کورتاژ ضخامت دیواره رحم هم برای تشخیص علت مشکل و هم برای خارج کردن بافت اضافی انجام می شود.
در بخش کورتاژ تشخیصی مقداری از بافت داخل رحم برداشته شده و برای بررسی به آزمایشگاه پاتولوژی فرستاده می شود. متخصص پاتولوژی با بررسی نمونه مشخص می کند که سلول های آندومتر طبیعی هستند یا تغییرات غیرطبیعی در آنها دیده می شود.
از نظر درمانی نیز برداشتن بافت اضافی می تواند در بعضی بیماران به کاهش خونریزی های غیرطبیعی کمک کند. با این حال، در کنار بررسی عوارض کورتاژ (مانند خونریزی، عفونت یا درد)، باید در نظر داشت که این اقدام به تنهایی همیشه علت اصلی ضخیم شدن آندومتر را برطرف نمیکند و ممکن است بعد از آن به درمان دیگری نیاز باشد.
چه کسانی کاندیدای کورتاژ ضخامت دیواره رحم هستند؟
به طور کلی می توان گفت کورتاژ ضخامت دیواره رحم برای تمام افرادی که آندومتر ضخیم دارند انجام نمی شود. در واقع به این صورت است که پزشک با توجه به عواملی نظیر:
- سن
- وضعیت قاعدگی
- علائم بیمار
- نتیجه سونوگرافی
- سایر بررسی ها درباره ضرورت انجام کورتاژ تصمیم می گیرد.
بنابراین اگر در سونوگرافی ضخامت آندومتر بیشتر از حد انتظار گزارش شده بهتر است بدون نگرانی با متخصص زنان مشورت کنید تا علت اصلی مشخص شود.
نحوه کورتاژ ضخامت دیواره رحم
حالا که با مفهوم ضخامت آندومتر آشنا شدیم بهتر است ببینیم کورتاژ ضخامت دیواره رحم چگونه انجام می شود. در این روش پزشک از مسیر واژن به حفره رحم دسترسی پیدا می کند و به طور معمول نیازی به ایجاد برش روی شکم وجود ندارد. نوع روش و ابزار مورد استفاده نیز با توجه به شرایط بیمار و هدف از انجام عمل انتخاب می شود.
تکنیک های انجام عمل
- کورتاژ ضخامت دیواره رحم معمولاً با باز کردن تدریجی دهانه رحم آغاز می شود. به این مرحله اتساع یا Dilation گفته می شود.
- پس از آماده شدن دهانه رحم پزشک با استفاده از ابزار مخصوص کورت یا در برخی موارد دستگاه مکنده ساکشن بافت مورد نظر را از داخل رحم خارج می کند.
- بافت خارج شده معمولاً برای بررسی بیشتر به آزمایشگاه فرستاده می شود. این بررسی کمک می کند پزشک اطلاعات دقیق تری درباره وضعیت آندومتر به دست آورد.
آیا در کورتاژ ضخامت دیواره رحم تمام دیواره رحم تراشیده می شود؟
خیر. منظور از کورتاژ ضخامت دیواره رحم این نیست که تمام دیواره رحم یا لایه های عمیق آن تراشیده شود. پزشک با توجه به هدف عمل بافت مورد نظر را از داخل حفره رحم خارج می کند.
میزان برداشت بافت به علت انجام کورتاژ و شرایط رحم و روش مورد استفاده بستگی دارد. یکی از اهداف مهم این کار می تواند تهیه نمونه مناسب برای بررسی پاتولوژی باشد تا وجود تغییرات غیرطبیعی در سلول های آندومتر بررسی شود. بنابراین نمی توان گفت در همه افراد دقیقاً مقدار یکسانی از بافت رحم برداشته می شود.
دوران نقاهت و مراقبت های بعد از کورتاژ ضخامت دیواره رحم
بعد از کورتاژ ضخامت دیواره رحم ممکن است برای چند روز لکه بینی یا خونریزی خفیف داشته باشید. همچنین گرفتگی و درد خفیف شبیه درد قاعدگی نیز در بعضی افراد دیده می شود که این موارد معمولاً با گذشت زمان کمتر می شوند.
همچنین باید گفت که مدت نقاهت استراحت مورد نیاز بعد از انجام کورتاژ ضخامت دیواره رحم برای همه افراد یکسان نیست و عمدتا به نوع عمل و وضعیت جسمی بیمار بستگی دارد. بنابراین بهتر است در صورتیکه بیمار دکتر یونسی هستید در این مدت توصیه های دکتر را درباره فعالیت های روزانه و مراقبت های لازم رعایت کنید.
البته ناگفته نماند که جواب پاتولوژی یکی از مهم ترین بخش های بعد از کورتاژ ضخامت دیواره رحم می باشد. زیرا پزشک بر اساس نتیجه آن مشخص می کند که آیا به درمان بیشتری نیاز دارید یا خیر. در بعضی شرایط ممکن است درمان هورمونی مانند پروژسترون برای جلوگیری از ضخیم شدن دوباره آندومتر تجویز شود.
در نهایت باید گفت ضخیم بودن آندومتر به تنهایی به معنی نیاز قطعی به کورتاژ ضخامت دیواره رحم نیست و عواملی مثل سن بیمار، علائم ، وضعیت هورمونی، نتیجه سونوگرافی، نمونه برداری و نظر متخصص همگی می توانند در انتخاب روش درمان نقش داشته باشند. بنابراین اگر انجام کورتاژ ضخامت دیواره رحم به شما پیشنهاد شده بهتر است درباره دلیل انجام آن و روش مورد استفاده و نتیجه احتمالی آن با متخصص زنان خود صحبت کنید.
